Paszport cyfrowy produktu (DPP) a PPWR: czego naprawdę wymaga się od opakowań w małej firmie?
Krótka odpowiedź
Cyfrowy paszport produktu wynika z osobnego rozporządzenia ESPR (UE) 2024/1781. PPWR wymaga deklaracji zgodności od 12.08.2026. Etykiety obowiązują od 12.08.2028 albo 24 miesiące po wejściu w życie aktów wykonawczych, zależnie od tego, która data jest późniejsza. Kod QR dla opakowań wielokrotnego użytku obowiązuje od 12.02.2029 lub późniejszego terminu z art. 12.
Wokół PPWR narosło wiele nieporozumień, a jednym z najczęstszych jest cyfrowy paszport produktu (Digital Product Passport, DPP). W wielu materiałach przedstawia się go jako obowiązek wynikający z PPWR, tymczasem rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) nie wprowadza takiego wymogu.
Poniżej wyjaśniamy, skąd bierze się cyfrowy paszport produktu, czego PPWR wymaga od opakowań w zakresie oznakowania i od kiedy.
Czym jest cyfrowy paszport produktu (DPP) i skąd się bierze?
Cyfrowy paszport produktu wprowadza rozporządzenie w sprawie ekoprojektu, czyli ESPR (UE) 2024/1781. To cyfrowy rekord produktu, dostępny po zeskanowaniu nośnika danych, na przykład kodu QR. Które produkty muszą go mieć i od kiedy, Komisja określa w aktach delegowanych dla poszczególnych grup produktów.
PPWR dotyczy opakowań i posługuje się innym narzędziem: zharmonizowaną etykietą oraz kodami QR lub innymi cyfrowymi nośnikami danych. Oba akty łączy jeden punkt. Motyw 70 PPWR mówi, że jeśli produkt w opakowaniu ma już cyfrowy paszport z ESPR, informacje o opakowaniu powinny być przekazywane tym samym nośnikiem, żeby nie mnożyć etykiet.
Jakie oznakowanie wymaga PPWR i od kiedy?
Rozporządzenie wprowadza obowiązki etapami:
- Od 12 sierpnia 2026 r.: deklaracja zgodności UE dla każdego typu opakowania, potwierdzająca spełnienie wymogów z art. 5-12 (art. 39).
- Od 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące po wejściu w życie aktów wykonawczych, zależnie od tego, która data jest późniejsza: zharmonizowana etykieta z informacją o składzie materiałowym, która ułatwia sortowanie (art. 12 ust. 1). Nie dotyczy opakowań transportowych ani objętych systemem kaucyjnym, ale opakowania dla handlu elektronicznego nie są z niej wyłączone. Kod QR z informacjami o sortowaniu jest tu dobrowolnym dodatkiem.
- Od 12 lutego 2029 r. lub późniejszego terminu określonego w art. 12: etykieta „opakowanie wielokrotnego użytku” i kod QR lub inny cyfrowy nośnik danych z informacjami o ponownym użyciu i punktach zbiórki (art. 12 ust. 2).
Terminy etykiet przesuwają się, jeśli akty wykonawcze Komisji wejdą w życie później. Rozporządzenie wskazuje wtedy późniejszą z dwóch dat.
Kogo dotyczą nowe obowiązki: producentów czy sklepy internetowe?
Obowiązki PPWR spadają na różne role w łańcuchu:
- Producenci wyrobów, którzy pakują własne towary, potrzebują od dostawców opakowań danych o materiałach, żeby przygotować deklarację zgodności dla każdego typu opakowania.
- Importerzy odpowiadają za to, że opakowania towarów sprowadzanych spoza Unii spełniają wymogi PPWR.
- Sklepy internetowe, które pakują przesyłki, od 1 stycznia 2030 r. muszą zapewnić, że pusta przestrzeń w opakowaniu zbiorczym, transportowym lub e-commerce nie przekracza 50% (art. 24).
O tym, co grozi za zaniedbania, piszemy w artykule o karach za brak zgodności z PPWR.
Co zmienia się w 2030 roku?
Od 1 stycznia 2030 r. wchodzą wymogi projektowe:
- na rynek trafiają tylko opakowania zdatne do recyklingu w klasach A, B lub C (art. 6 ust. 3), a od 2038 r. tylko w klasach A lub B,
- plastikowe części opakowań muszą zawierać minimalny udział recyklatu (art. 7),
- obowiązuje wspomniany limit 50% pustej przestrzeni (art. 24).
Także te terminy mogą się przesunąć, jeśli akty Komisji, na których się opierają, wejdą w życie później. Pełny przegląd dat znajdziecie w kalendarzu obowiązków PPWR.
Od czego mała firma powinna zacząć przygotowania?
Najwięcej pracy wymaga uporządkowanie danych u źródła:
- Spiszcie opakowania. Każde opakowanie jednostkowe, zbiorcze i transportowe, którego używacie. Liczba typów opakowań to liczba deklaracji zgodności.
- Poproście dostawców o dane. Skład materiałowy, deklaracje zgodności i, przy plastiku, udział recyklatu.
- Zaplanujcie miejsce na etykietę. Przy kolejnym projekcie nadruku uwzględnijcie pole na zharmonizowaną etykietę, a przy opakowaniach wielokrotnego użytku także na kod QR.
Jeśli chcecie sprawdzić, które przepisy i terminy dotyczą Waszych opakowań, skorzystajcie z audytu gotowości na PPWR. Zakres i ceny audytów znajdziecie w ofercie.
Do zapamiętania
- Cyfrowy paszport produktu (DPP) wynika z rozporządzenia ESPR (UE) 2024/1781 i dotyczy grup produktów wskazanych w aktach Komisji. PPWR go nie tworzy.
- PPWR korzysta z kodów QR i cyfrowych nośników danych, a gdy produkt w opakowaniu ma paszport z ESPR, dane o opakowaniu mają trafić do tego samego nośnika (motyw 70).
- Od 12 sierpnia 2026 r. każdy typ opakowania wymaga deklaracji zgodności UE (art. 39).
- Zharmonizowana etykieta o składzie materiałowym obowiązuje od 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące po wejściu w życie aktów wykonawczych, zależnie od tego, która data jest późniejsza, a etykieta i kod QR na opakowaniach wielokrotnego użytku od 12 lutego 2029 r. lub późniejszego terminu określonego w art. 12 (art. 12).
- Od 1 stycznia 2030 r. obowiązują klasy recyklingu A-C, minimalny udział recyklatu w plastiku i limit 50% pustej przestrzeni w opakowaniach e-commerce (art. 6, 7 i 24).
Najczęstsze pytania
- Czy mały sklep internetowy musi wdrożyć cyfrowy paszport produktu dla kartonów wysyłkowych?
- Nie na podstawie PPWR, bo to rozporządzenie nie tworzy paszportu produktu. Sklep napełniający opakowania dla handlu elektronicznego musi jednak od 1 stycznia 2030 r. zapewnić, że pusta przestrzeń w paczce nie przekracza 50% (art. 24), a od 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące po wejściu w życie aktów wykonawczych, w zależności od tego, która data jest późniejsza, stosować zharmonizowaną etykietę o składzie, z której opakowania e-commerce nie są wyłączone (art. 12 ust. 1).
- Czy kod QR na opakowaniu jest obowiązkowy?
- Na opakowaniach wielokrotnego użytku tak: od 12 lutego 2029 r. lub późniejszego terminu określonego w art. 12 dodatkowe informacje o ponownym użyciu udostępnia się przez kod QR lub inny cyfrowy nośnik danych (art. 12 ust. 2). Na pozostałych opakowaniach kod QR z informacjami o sortowaniu jest dobrowolnym dodatkiem do etykiety (art. 12 ust. 1).
- Kiedy cyfrowy paszport produktu staje się wymagany?
- To zależy od grupy produktów. Paszport wprowadza rozporządzenie ESPR (UE) 2024/1781, a obowiązki i terminy dla konkretnych grup produktów określają akty delegowane Komisji przyjmowane na jego podstawie.
- Co grozi za brak zgodności z PPWR?
- Rozporządzenie PPWR nie określa kwot kar. Kary ustalają państwa członkowskie (art. 68), a utrzymująca się niezgodność formalna, na przykład brak deklaracji zgodności, może skończyć się nakazem wycofania opakowań z rynku (art. 62). Szczegóły opisujemy we wpisie o karach za brak zgodności z PPWR.